ACİL TRAKEOTOMİ
Havayolu sağlanması için en son başvurulacak yöntem olmalıdır. Tecrübesiz ellerde çok ciddi komplikasyonları vardır (carotid arter rüptürü, pnömotoraks, tiroid yaralanmasına bağlı şiddetli kanama, laringeal kıkırdaklarda kesi veya fraktür, gibi)

BURUN KANAMALARI
Etyoloji

Lokal Nedenler:

–   Travma

Akut

Kronik (burun karıştırma)

–   Septal deformite (burun içinden geçen havada türbülansa yol açarak kabuklanma ve mukozal atrofiye neden olur, bu alanlardan da sızıntı tarzında kanamalar olur)

Deviasyon

Perforasyon

–   İnflamasyon (mukozal kapillerlerin frajilitesini arttırarak kanamaya meyil yaratır)

Viral, bakteriyel, alerjik, irritan maddeler

–   Kuru hava (burun mukozası kuruyunca kapiller frajilite ortaya çıkar)

–   Tümörler

–   Anevrizmalar

Sistemik Nedenler:

Kanama diatezleri (konjenital, akkiz)

Arterioskleroz

Herediter hemorajik telenjektazi (Rendu-Osler Weber Hastalığı)

Lokalizasyon

Anterior: Hasta dik otururken kan burun deliklerinden geliyorsa anterior kanamadır. Kanamaların %80’i anterior kanamadır (Kisselbach pleksusundan). Tedavileri kolaydır

Posterior: Kanamaların %20’sidir. Dik oturan hastada kanama post-nazal yönde oluyorsa posterior kanamadır. Tedavisi güç, hayatı tehdit edici kanamalardır.

Tedavi

–        Anamnez

Travma, koagülopati, enfeksiyon araştırılmalı

–        Pozisyon

Oturur pozisyonda, öne eğik, ağız açık, elinde tas

–        Kan basıncının ölçülmesi

–        Kanama miktarına göre acil hemoglobin, kan grubu, taze kan hazırlanması

–        Kanama fazlaysa plazma hacim genişleticiler

Hipertansif olmayan hastalarda ilk müdahale:

–        Burun sırtına, enseye soğuk uygulanması

–        Hafifçe sümkürtülüp pıhtılar temizlenir

–        Burun kanatlarına 10 dakika bası

–        10’ar dakika arayla dekonjestan burun spreyi püskürtülür

Hipertansif olmayan hastalarda ikinci basamak müdahale (KBB):

–   Pıhtıların aspire edilmesi

–   Vazokonstriktör + topikal anestetik içeren pamuk tamponlar

–   Kimyasal koter (AgNO₃)

–   Elektrokoter

–   Anterior tampon (yalnızca kanayan tarafa)(gaz tampon? – sıkıştırılmış sünger? (Merocel)

–   Selektif arter ligasyonu

–   Eksternal karotid arter ligasyonu

Hipertansif hastalarda ilk müdahale:

Sedasyon (telkin, gerekirse Diazepam)

Analjezi (muhtemel anterior + posterior tampona hazırlık)

(Dolantin sedasyon+analjezi sağlar)

Kan basıncının düşürülmesi (Ca kanal blokörleri) (hiçbir ek müdahaleye gerek kalmadan kanamanın durmasını sağlayabilir)

Hipertansif hastalarda ikinci basamak müdahale (KBB):

Vazokonstriktör ilaç, sprey veya maddeler kontrendike

–   Pıhtıların aspire edilmesi

–   Kimyasal koter (AgNO₃)

–   Elektrokoter

–   Anterior tampon (yalnızca kanayan tarafa)(gaz tampon? – sıkıştırılmış sünger? (Merocel)

–   Selektif arter ligasyonu

–   Eksternal karotid arter ligasyonu

Posterior kanama:

Kanamanın posteriordan olduğu kesinleşinceye kadar posterior tampon uygulanmamalıdır.

–   Bellocq tampon + bilateral anterior tampon

     (Foley sonda + bilateral anterior tampon)

–   Hospitalizasyon + O₂ desteği (Tampon bütün nazofarinksi kapladığından hastalar burun solunumu yapamaz ve kandaki O₂ satürasyonu %5 azalır. Bu nedenle posterior tampon konan bütün hastalar hospitalize edilip oksijen verilir)

–   Fazla sedasyon yapılmamalı (Zaten hipoksik olan hastalarda gelişebilecek solunum depresyonu nedeniyle MI, kardiyopulmoner arrest gelişebilir)

–   Endoskopik posterior koterizasyon

–   Selektif arter ligasyonu

–   Eksternal karotid arter ligasyonu

–   Selektif anjiografik embolizasyon

Kanama diatezleri:

Mümkün olduğu kadar atravmatik davranılmalı

Manipülasyondan kaçınılmalı

Hastalığın tedavisi = kanama tedavisi

Nazofaringeal anjiofibrom:

–   Hastalar adölesan-genç erişkin erkek

–   Abondan, inatçı, tekrarlayan kanamalar olur

–   Beklemeden tampon konur

–   Damar yolu + sıvı

–   Hemoglobin düzeyi + kan grubu

–   Transfüzyon

–   Durmayan kanamalarda embolizasyon