ÖĞRETİMDE STRATEJİK PLANLAMA

 

1.      Gerekçe

Fakülte ve bölümlerin eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetlerinin, "önce kalite" bilinciyle ilgili tarafların gereksinimlerine odaklanmış ve tatminine imkan sağlayacak tarza düzenlenmeleri, bir üniversitenin temel görevlerindendir. Bu temel görevin yerine getirilebilmesi fakülte ve bölümlerin kuvvetli ve zayıf yönlerini dikkate alan, kısa ve uzun vadeli politika ve stratejiler geliştirilmesi ve kullanılması ile mümkün olacaktır.

2.                      Yöntem

Saptanacak politika ve stratejilerin uygulanabilmesi için gerek duyulan altyapı ve personel kaynaklarını belirlemek üzere sistematik ve periyodik olarak Şekil III-1 görülen planlama çalışmaları benimsenecektir. Bu planlama çalışmalarının tümü, Uludağ Üniversitesinin sahip olduğu vizyon ve misyon ile uyumlu olacaktır.

Uludağ Üniversitesinin vizyonu, onun nasıl bir üniversite olabileceğine dair bir görüş, onun gelecekteki durumu ve başarısı ile ilgili bir rüya, üniversitenin potansiyel geleceğini gösteren bir fotoğraf olarak alınmalıdır. Bu vizyon üniversitenin tüm akademik birimlerinin paylaştığı ve birimlerin kendi vizyonlarını belirlemede temel aldıkları kurumsal bir vizyon olacaktır. Bu kurumsal vizyon Uludağ Üniversitesi Rektörlüğünce belirlenip, tüm birimlere duyurulur.

Uludağ Üniversitesinin misyonu ise uzun dönemde üniversitenin başarısını artırmanın ve stratejik yönetimin etkili olmasının başlangıç noktasını oluşturan en önemli kavramdır. Üniversitenin misyonu, onun varolma nedeni ve yaşamsal rolünün tanımıdır. Gerçekte misyon bir kişi veya topluluğun üstlendiği özel görev (özgörev) demektir. Böylelikle üniversitede tüm çalışanlara ortak bir istikamet verir. Ayrıca misyona felsefi ve ahlaki bir anlam da yüklenebilir: buna göre, misyon kültürel bir birlik sağlayan ve herkesin paylaştığı ortak bir duygu olarak da kabul edilir. Uludağ Üniversitesinin misyonu tüm akademik ve idari birimlerinin kendi misyonlarını belirlemede temel aldıkları ve paylaştıkları bir genel bir nitelik taşır.

Şekil III-2 de misyon ve vizyon belirleme aşamaları gösterilmiştir. Bir kurumun misyonun belirlenmesine imkan sağlayan o kurumun sahip olduğu yetkinlikler ve değerlerdir. Belirlenen misyonun, kurumun dışındaki ortamda mevcut fırsatlar ve tehditleri dikkate alarak yaptığı çevre analizi ile birlikte değerlendirilmesi sonucu kurumun vizyonu belirlenir. Kurumun vizyon ve misyonunu hayata geçirecek olan ise bir faaliyet planı çerçevesinde ortaya konan nitel ve nicel hedeflere ulaşmayı sağlayan stratejilerin saptanmasıdır. 

Uludağ Üniversitesinin vizyon ve misyonuna uygun altyapı ve insan gereksinimlerinin planlanması, periyodik olarak güncellenmesi gereken kıyaslamalı ve kapsamlı bir bilgi tabanına dayanacaktır. Bu bilgi tabanı, Tablo III-1 de görülen farklı bilgi kaynaklarını değerlendirme yanında, eğitim ve araştırma faaliyetlerinin yeterliliğini ve diğer ulusal ve uluslar arası üniversitelerin kıyaslamalı üstünlüklerini gösterip, toplumun, kuruluşların ve işverenlerin yeni gereksinimlerini de yansıtacaktır. Bilgi tabanının elde edilmesinin ardından Şekil III-3 de tanımlanan ilgili tarafların  bir ortamda yapacakları arama toplantıları ile ilgili fakültenin, bölümün ve programın kuvvetli ve zayıf yönlerinin saptanması, program için fırsatlar ve tehditlerin belirlenmesi sağlanacaktır. Bu çalışmaların sonucu Fakülte ve Bölümün, Üniversitenin misyon ve hedeflerine uyumlu, misyon ve hedefleri de tanımlanmış olacaktır. Arama toplantıları, "beyin fırtınası" oturumları şeklinde başlayıp, planlamada öncelikler puanlaması ve sıralaması ile sonuçlanacaktır.

Şekil III-3 de görüldüğü gibi saptanacak hedeflerin bir faaliyet planına yansıtılması, hedeflere ulaşmayı sağlayacak kritik süreçlerin tanımlanması ve süreçlere sorumluların atanması her Fakülte ve Bölüm için yapılacaktır.

Üniversite, fakülte ve bölümler bazında yürütülecek faaliyetler için kaynak gereksinimlerinin karşılanması ve kaynakların tahsis edilmesi ise sonuçların elde edilmesinde oldukça önemlidir. Kaynakların, tesis yatırımlarının yapılması ve ders programlarının geliştirilmesinde kritik olan süreçlere öncelikle tahsis edilmesi programların başarısını artıracaktır. Şekil III-4 de plan çerçevesinde yürütülen faaliyetlerin, akreditasyonla sonuçlanacak tarihe kadar uzanan zaman dilimlerine yayılımı, sonuçların elde edilmesi için gerekli sabır ve kararlığın gerekli olduğunu göstermektedir.

Şekil III-4 de Uludağ Üniversitesinin misyonunu başarılı bir şekilde yerine getirmesini garanti altına alacak olan son aşama, performans ölçümü ve geri besleme ile faaliyetlerin sürekli gözden geçirilmesi ve yeniden düzenlenmesi olacaktır. Özellikle Akreditasyon El Kitabının eklerindeki tablolarda yer alan performans ölçümüne ilişkin veriler 2-4 yıllık bir zaman diliminde üniversitenin eğitim öğretim programlarının başarısının göstergesi olacaktır. Ancak başarıya odaklanmış olan bu sürekli iyileştirme yaklaşımı, tüm üniversite kadrolarınca, akreditasyona kadar sürede olduğu kadar sonrası içinde bir yaşam felsefesi olarak benimsenmelidir.


 

 

 

 

 

 

 

ŞEKİL 1 Kaynak Gereksinimlerinin Planlanması

 

 

 

 

 

 

ŞEKİL -2 Misyon, Vizyon ve Strateji Geliştirme Yaklaşımı

 

 

 

TABLO -1 Bilgi Kaynakları

 


İçsel Kaynaklar

­         ­         ­         Personel Veritabanı

­         ­         ­         Finansman Veritabanı

­         ­         ­         Öğrenci Veritabanı

­         ­         ­         Odaklanmış Gruplar

­         ­         ­         Rektörlük'den gelen Bilgiler

­         ­         ­         Fakülteler arası Kıyaslama

­         ­         ­         Memnuniyet Anketleri

­         ­         ­         Öğrenci Ders Değerlendirmeleri

­         ­         ­         Satınalma ve Tedarikçi Veritabanı

 

Dışsal Kaynaklar

­         ­         ­         Ulusal ve Uluslar arası Fakülteler/Bölümler ile Kıyaslama

­         ­         ­         Ulusal ve Uluslar arası Eğitim Kurumlarının Web Sayfaları

­         ­         ­         Ulusal Fakülte Dekanlar Konseyi

­         ­         ­         YÖK Raporları

­         ­         ­         Devlet Bütçesi

­         ­         ­         DPT, YÖK, OECD Raporları

­         ­         ­         Yasa ve Yönetmelikler


 

 

ŞEKİL -3 Bilgi Tabanlı Politika ve Stratejilerin Oluşturulması Yaklaşımı

 

 

 

 

 

 

 

 

ŞEKİL -4 Politika ve Stratejilerin Yayılması ve Uygulanması Yaklaşımı

 

 

ANA SAYFA