ERKEN DOĞUM TEHDİDİ
n
Gebeliklerin % 7 - 12’si
n Neonatal morbidite ve mortalitenin %75’i
PRETERM EYLEM FİZYOLOJİSİ
n
Myosin light chain kinase ( MLCK ), myosin hafif zincirini fosforile eder
n
Myosin light chain kinase aktivasyonu için kalsiyum gereklidir
n
Kalmodulin - kalsiyum
kompleksi
n
Myosin light chain kinase cAMP ile fosforile ve inhibe olur
n
b-adrenerjikler
adenilat siklazı stimule eder ve cAMP artar
n
b-mimetikler
trofoblast yüzey reseptörleri ile etkileşerek cAMP düzeyini ve dolayısıyla progesteron üretimini arttırırlar
n
Hücreiçi kalsiyum regülasyonu
n Hücre membranı üzerinden
n
Voltaj-bağımlı spesifik kalsiyum kanallarından depolarizasyonla
( Kalsiyum kanal blokerleri, Magnezyum )
n
Voltaj-bağımsız kalsiyum – magnezyum ATPase
sistemi
( Magnezyum )
n
Hücreiçi depolardan
n
Sarkoplazmik retikulum ve mitokondri
( Progesteron ve cAMP depolanmayı, PGF2a ve oksitosin salınımını
arttırır )
PRETERM EYLEM ENDOKRİNOLOJİSİ
n Östrojen /
Progesteron oranında artış
n Myometriumda oksitosin reseptörlerinde artış
n Pituiter oksitosin sekresyonunda artış
n Prostaglandin ve prekürsörlerinin sentezinde artış
n
Myometriumda gap junction oluşumu
PRETERM EYLEM ENDOKRİNOLOJİSİ
n
Doğal progesteron veya 17-hidroksiprogesteron
kaproat
n
Erken doğumun önlenmesi veya geciktirilmesinde etkili ( ????? )
n
Serum östrojen veya progesteron düzeyleri
n Erken doğumun öngörülmesinde yararsız
n
Progesteron reseptörleri
n Östrojen - reseptör düzeylerinde değişiklik
n
Doğum
eylemi stresi -
kortizol sentezi - reseptör blokajı
KORTİKOTROPİN RELEASING HORMON
n
Doğum öncesi son trimesterde maternal serumda CRH
düzeyi 100 kat artar, CRH-bağlayıcı protein düzeyi azalır (
Serbest CRH düzeyi artar )
n CRH plasentadan fetusa geçerek fetal pituiter
ve adrenal bezi uyarır
n
Androjen prekürsörleri sentezi artar - plasental östrojen sentezi artar
n DHEAS sentezi artar - plasental östrojen sentezi artar
OKSİTOSİN
n
Direk olarak reseptörlerini uyarır
İndirek olarak desiduadan prostaglandin
sentezini uyarır
n Gebelik ilerledikçe östrojen ve oksitosin
sekresyonunda nokturnal artışlar
n
Oksitosin sekresyonu pulsatil olabilir
n
Fetal hipotalamus oksitosin üretebilir
n Oksitosin mRNA molekülleri korion, amnion, ve
desiduada saptanmıştır
n
Doğum eylemi başladığında desiduada oksitosin düzeyi yükselir
n Preterm eylemde oksitosin düzeyi ve oksitosin
reseptörleri artıyor olabilir
RELAKSİN
n Korpus luteumda sentezlenir ve dolaşıma salgılanır
n
Relaksin düzeyi ilk trimesterde artar, daha sonra hafif azalırsa da 2. ve 3. trimesterlerde luteal faz düzeylerine göre daha yüksektir.
n
Düşük miktarlarda desidua ve plasentada da
üretilir ve parakrin etki yapar
n
Progesteronla sinerjistik
olarak myometrium relaksasyonu
n
Servikal effasman
n IVF gebelikleri – Birden
fazla
corpora lutea - Yüksek relaksin düzeyleri – Artmış EDT insidansı
PROSTAGLANDİN
SİTOKİNLER
n
İntrauterin enfeksiyon
n IL-1, IL-2, IL-6, IL-8, TNF-a, GM-CSF
SERVİKAL DEĞİŞİKLİKLER
n
İnternal os seviyesinde huni görünümü
n
24. haftada servikal uzunluğun % 50’sinden fazla
n
İnternal servikal osda 5 mm dilatasyon
n Servikal uzunluğun
kısalması
n
29 mm
n
24 haftada 25 mm
n
Servikal skor = servikal uzunluk - servikal dilatasyon ( cm )
Esas amaç preterm doğum riski
olmayan hasta gurubunun belirlenmesi ve gereksiz işlemlerin
yapılmasının engellenmesi
n İnternal servikal osda huni görünümünün olmaması
n Servikal uzunluğun > 30 mm olması
n
Term doğum anamnezi
RİSK FAKTÖRLERİ
n
Preterm doğum anamnezi
n Preterm doğumun haftası
azaldıkça
n
Preterm doğum sayısı
arttıkça
( 1 doğum % 15, 2 doğum % 41 )
n
II. Trimester abortus anamnezi
n
I. Trimester abortus anamnezi ( > 2 )
n Gebelik sırasında cerrahi girişim
n
Konize serviks
n
Preterm membran ruptürü
n
Preeklampsi
n
Abruptio placenta, placenta previa
n
IUGR
n
Polihidramnios, Oligohidramnios
n Fetal anomali
n
Dietilstilbestrol
n
Diabet
n Astım
n İlaç bağımlılığı
n
Siyah ırk (
sosyoekonomi, vaginosis ??? )
n
Düşük vücut kütle indeksi
n
Genç veya ileri yaþ ( < 18, > 40 )
n
Düþük sosyoekonomik düzey
n
Ağır iş, Aşırı stress
n Sigara ( > 10/gün )
n
Düşük Hb düzeyi
( < 10 gr/dl )
n
Genital enfeksiyon, Bakteriüri
n
Febril ataklar
n
Servikal zedelenme veya anomali
n Uterin anomali, fibroid
n
Aşırı uterin kontraktilite
n
Vajinal kanama
n
Yardımcı üreme tekniği
n Çoğul gebelik ( % 30 - 50 )
n İkiz gebelik 37 hafta
n Üçüz gebelik 33 hafta
n Dördüz gebelik 31 hafta
FETAL FİBRONEKTİN
n
Korion tarafından üretilir
n
İntervillöz mesafeye komşu desidua bazalisde bulunur
n
İmplantasyon ve plasentanın uterusa tutunmasında
rol alıyor
olabilir
n
Koriodesidual arayüzde bozulma olursa servikal ve vajinal sıvılara ekstravaze olur
n Gebeliğin 21. haftasına dek servikal ve vajinal sekresyonlarda
fizyolojik olarak saptanır
n
ELISA – 50 ng/ml
n
Teknik
n Tuşe ve vajinal veya perineal ultrasonografi
öncesi veya 24 saat sonrası steril spekulum muayenesi yapılır
n
Örnek çubuğu servikal veya vajinal mukus ortamýnda
10 saniye bekletilir
n
Örnek çubuðu tampon
solusyon içine konur
n
Alınan örnek 2 - 8oC’de 3 gün saklanabilir
n Yanlış pozitif
n
Kanama, membran ruptürü,
son 24 saat içinde koitus
n
Yanlış negatif
n
Lubrikant, sabun veya
disenfektan
n Gebeliğin 24. haftasından sonra
n
Sonuç negatif ise, takip
eden 14 gün içinde EDT riski düşüktür
n
Sonuç pozitif ise, takip
eden 4 hafta içinde EDT riski 60 kat artmıştır
ELEKTROMYOGRAFİ
FLORESAN SPEKTROSKOPİ
n
390 nm’de kollajene bağlı floresans
n Kollaskop incelemesinde EDT hastalarında otofloresans azalır
TÜKÜRÜK ÖSTRİOL ÖLÇÜMÜ
n % 90 fetal kaynaklı
( maternal karaciğerden
minör katılım )
n Fetal adrenal: Dehidroepiandrosteron sulfat
n Fetal karaciğer: 16 hidroksilaz, hidroksilasyon
n
Plasenta: östriol sentezi
n
Fetusun kendi doğum zamanını kendisinin belirlemesi
n
Doğum eyleminden 2 - 4 hafta önce östriol düzeyi yükselir
n
Diurnal ritm
n
Sabah erken saatlerde pik
düzeyler
n
Saat 9 - 18 arası en
düşük düzeyler
n
Eşik deðer 2.1 ng/dl
n
Yanlış sonuç
n
Farklı nedenlere bağlı preterm doğum eylemi
n Akciğer maturasyonu için verilen kortikosteroidler
kan düzeyini 1 hafta süreyle % 23 düşürürler
BAKTERİYAL VAGİNOSİS
n
Gram negatif ve anaerobik bakteri
( Gardnerella vaginalis, Bakteroides,
Prevotella, Mobilinkus, Peptostreptokok ) ve
genital mikoplazma ( Ureaplasma urealitikum, Mikoplasma
hominis )
n
% 50 asemptomatik
n
Tanı kriterleri
( en az 3 kriter )
n
Vajinal pH 4.5
n
% 10 KOH ile amin kokusu
n
Islak preparatta clue
hücreleri
n Homojen vajinal akıntı
n Gram boyası
n
Preterm doğum eyleminde amniotik sıvıda saptanma riski 2 kat fazla
( Mikroorganizma endometriumda konsepsiyon
öncesi mevcut ????? )