SEZON
ÖNCESİ DEĞERLENDİRME (TIBBİ VE FİZİKSEL UYGUNLUK),
RUTİN SEZONAL TAKİP VE PERFORMANS TESTLERİ
Sezon öncesi değerlendirmeler sporcunun olası sağlık
sorunlarını belirlemek ve fiziksel durumunu ayrıntılı
bir biçimde ortaya koymak açısından önemlidir. Bu
tür değerlendirmeler sadece performans sporcuları
için değil spora yeni başlayan veya başlamak isteyen
her yaşta birey için önemli ve değerlidir. Bu tür
bir değerlendirmenin sonuçları ışığında kişinin
risk taşıyan olası sağlık sorunlarını çözmek mümkündür.
Ayrıca elde edilen bulgular ışığında kişiye özel
egzersizler önerebilme şansı da elde edilir.
Bölümümüzde bu amaç doğrultusunda öncelikli olarak
ayrıntılı sistematik bir tıbbi değerlendirme (kas-iskelet,
kalp-dolaşım sistemi muayeneleri başta olmak üzere
bütün sistem muayeneleri) ve kan analizleri yapılmaktadır.
Ayrıca kişinin yaptığı spor branşı göz önünde tutularak
genel dayanıklılık (maksimal test), anaerobik güç,
kas kuvvet ve dayanıklılığı, genel psikolojik durum,
vücut kompozisyonun belirlenmesi ile ilgili testler
uygulanmaktadır. Test sonuçları ışığında kişiye
ve branşına uygun antrenman önerileri verilmektedir.
Bu testler ile sporcunun branşına ve düzeyine uygun
özellikler temel alınarak fiziksel eksikliklerini
belirleme ve yerine koyma şansı elde edilebilir.
Bu eksikliklerin sporcunun yaralanma riskini artırması
yanında sporcunun performansını da olumsuz etkileyeceği
aşikardır. Performans sporcularında bu testleri
antrenörün önerileri ışığında sezon içi dönemde
de uygulamak performansı takip etmek açısından faydalıdır.
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SPOR
HEKİMLİĞİ RUTİN PERFORMANS TEST UYGULAMALARI
Maksimal
test (aerobik test): Metabolik
ölçümlerin yapıldığı bu test branşa uygun
olarak koşu bandı veya bisiklet ergometresinde
uygulanmaktadır. Genel dayanıklılık düzeyini
belirlemenin öncelikli olarak amaçlandığı
bu test ile solunumsal parametreleri kullanarak
anaerobik (oksijensiz ortamda enerji elde
edebilme yeteneği) kapasite hakkında da bilgi
sahibi olunabilmektedir. Tükenene kadar egzersizin
sürdürüldüğü bu test sırasında maske ve hortum
yardımı ile metabolik analizör içine nefesine
veren sporcunun verdiği her nefes havasında
oksijen ve karbon dioksit miktarı ölçülmektedir.
Maksimal oksijen tüketim değerinin hesaplandığı
bu testin sonucunda bireyin dayanıklılık (aerobik,
oksijenli ortamda enerji elde edebilme yeteneği)
kapasitesi belirlenmektedir.
|
 |
Anaerobik
test (Wingate test): Bisiklet ergometresinde
uygulanan bu test ile anaerobik güç (pik güç,
ortalama güç, güçteki düşüş oranı ..) ve anaerobik
güçteki devamlılık test edilmektedir. 30 saniyelik
Wingate test düzeneğinin kullanıldığı bu test
bölümümüzde anaerobik güçteki devamlılığı
test etmek amacı ile aralarda 1'er dakikalık
dinlenim verildiği 3 adet 30 saniyelik maksimal
pedal çevirme testi şeklinde uygulanmaktadır.
Bu test sonucunda bireyin yüksek tempoyu sürdürebilme
ve güç oluşturabilme kapasitesi hakkında bilgi
elde edinilmektedir.
|
|
Kas
kuvvet testi: Sporcunun branşına göre
diz, omuz … bölgelerinin kas kuvveti, dayanıklılığı
gibi özellikler test edilmektedir. İzokinetik
dinamometre ile yapılan bu ölçümlerin sonucunda
kas kuvvet özelliklerinin branşa uygunluğu
belirlenmektedir.
|
 |
| Antropometri:
Vücut yağ yüzdesini belirlemenin amaçlandığı
bu test ile vücudun değişik bölgelerinin deri
kıvrım kalınlılığı ölçülmektedir. |
 |
Ayrıca branşa uygun bir kısım saha testleri de isteğe
bağlı olarak saha şartlarında yapılmaktadır. Tıbbi
değerlendirme ve fiziksel testler antrenör veya
sporcunun talepleri ışığında çeşitlendirilmektedir.
|
|
|
|
